Lezen is goed voor je - kwartaal 4

8 oktober 2025

De afgelopen week heb ik het erg druk gehad met de administratie van de Harland Prijs in verband met de deadline op zondag 5 oktober. Maar liefst 267 inzendingen, ruim veertig meer dan het oude record, dus we zijn erg tevreden. Ook heb ik bij ArtEZ Creative Writing de zesde en laatste les van het vak Andere Werelden (SFF schrijven feitelijk) gegeven, erg leuk en inspirerend.

Toch heb ik ook twee (dunne) boeken uitgelezen: Rose/House van Arkady Martine (near future SF over interacties met general AI – dus niet de sukkelige generatieve AI, maar de zelfbewuste soort, interessant) en Untethered Sky van Fonda Lee (fantasy in Perzische sferen met manticores en roc, twee mythische wezens, erg vermakelijk). Daarnaast ben ik nog bezig in Het bewind van de gelukkigen van Nelleke Noordervliet (PolderSF/ dystopie, interessant en onderhoudend) en net begonnen in Mockingbird van Walter Tevis (die behalve The Man who fell to Earth ook Queen’s Gambit schreef. Mockingbird is sciencefiction met robots, uitstervende mensen en sociale verandering. Het doet me sterk denken aan Brave New World van Huxley, wellicht is het deels een antwoord daarop?).

 

22 oktober

Vorige week ging mijn laptop stuk, een vrij nachtmerrieachtig scenario als vrijwel al je werk en veel hobby’s met dat ding te maken hebben. Gelukkig had ik goed gebackupt en kon ik alles op een haastig aangeschafte nieuwe laptop overzetten. Toch verdwenen daar twee hele dagen mee het zwarte gat in… En daarna sloeg een best wel pittige griep toe... Toch heb ook nog best veel gelezen (naast al het nakijkwerk van drie verschillende opleidingen SF en fantasy schrijven en het jureren voor een horrorschrijfwedstrijd van de Universiteit). En ik schreef een column over SF en subgenres voor de SFF Boekenclub op Facebook.

Afgelopen week heb ik Het bewind van de gelukkigen van Nelleke Noordervliet (PolderSF/ dystopie, best aardig, maar de schrijfster is niet zeker genoeg over de speculatieve aspecten en legt daardoor veel te veel uit) en Mockingbird van Walter Tevis (apocalyptische SF, waarin robots de mens zo goed onderhouden dat de mens uitsterft, best geloofwaardig gezien hoe dom de mensheid generatieve AI omarmt) en Brave New World Revisited van Aldous Huxley (essaybundel met reflecties van de auteur op zijn dystopische roman uit 1931, geschreven in 1957. Bizar hoe scherp hij sommige idiote dingen die nu aan de hand zijn toen al voorspelde – zowel 95 als bijna 70 jaar geleden) uitgelezen.

Afgelopen week ben ik begonnen in Stad O. van Koen Caris, nog een PolderSF dystopie die net verschenen is. Vrij zwaar op de zemelige kanten van het leven, maar dat werkt heel goed als opbouw voor het dystopische deel. Eerste dertig bladzijden waren worstelen, daarna wordt duidelijk waarom het zo overdreven geschreven is en nu zit ik er goed in. Wel een enorm risico om als auteur te nemen, zo’n opening (en omgekeerd, als dat eerste deel lezers écht aanspreekt, dan is de rest niet aan ze besteed…).

 

29 oktober 2025

Ik ben nog steeds aan het herstellen van de griep, maar nadenken, werken, sporten (met mate) en lezen lukt weer en ik heb zelfs twee boeken uitgelezen deze week: Stad O. van Koen Caris (PolderSF, goed geschreven, prima personage-uitwerking, maar uiteindelijk toch wat teveel de boventoon voor ‘normale’ dingen, terwijl er zoveel meer in het dystopische en SF-element had gezeten. Toch een fijn boek) en No Time to Spare van Ursula K. le Guin (een boek met essays en blogs van de grande dame op leeftijd. Van hilarische observaties over katten tot serieuze en vlijmscherpe literaire observaties, erg interessant). Na heel wat PolderSF, non fictie en boeken met zware onderwerpen was ik wel weer eens toe aan wat lichter, vrolijker spul en dat is deels gelukt met de drie boeken waar ik deze week in begonnen ben: The Last Gifts of the Universe van Riley August (space opera over twee ruimteonderzoekers en hun kat – compleet met ruimtepak – die het universum proberen te redden, terwijl ze door grote corporaties tegengewerkt worden, erg leuk), Penric and the Shaman van Lois McMaster Bujold (fantasy, tweede deel van deze tigdelige novelleserie met een sympathiek mens-demon-duo in de hoofdrol) en – hierom ‘deels gelukt’ – Dit is fascisme van Rosan Smits (non-fictie over de bedreiging die het normaliseren van fascisme en ander rechts extremisme vormt voor onze democratie). Ik ga niet al die dystopieën opnoemen die voortkomen uit het wegkijken van de gemiddelde democratische stemmer, maar de risico’s zijn er. Dus ga stemmen vandaag en stem níet (extreem) rechts, want daar krijg je dystopieën van.

Om vrolijk te eindigen: ik was afgelopen weken jurylid voor een schrijfwedstrijd van de UKrant Groningen in het kader van Halloween. Er kwamen ruim veertig inzendingen binnen en er zaten prachtige verhalen bij. De uitslag komt a.s. vrijdag (toevallig Halloween) en dan zijn de drie hoogst geëindigde verhalen te lezen op de site van de UKrant.

 

5 november 2025

Deze week geen boeken uitgelezen, maar wel aardig opgeschoten in The Last Gifts of the Universe van Riley August (sympathieke space opera met onsympathieke corporate tegenstanders) en Penric and the Shaman van Lois McMaster Bujold (tweede fantasynovelle in een lange serie met prettig menselijke ‘stakes’ en redelijk vrolijk). Die komen deze week wel uit, dus ik mag weer op zoek naar nieuwe boeken.

Intussen zijn we bezig met de voorbereidingen voor de Middag van het Fantastische Boek op 28 februari 2026 (compleet met vier workshops, een fantasymarkt, boekpitches en natuurlijk de uitreiking van de Harland Prijs) en ga ik workshops geven tijdens Epic & Enchanting, een nieuw fantasyfestival in Forum Groningen op 23 januari 2025. Het evenement staat al aangekondigd, binnenkort komen mijn activiteiten ook online.

 

12 november 2025

Alweer een week voorbijgeschoten! Ik heb vooral veel verhalen en fragmenten van studenten gelezen (van het ArtEZ Creative Writing vak dat ik gegeven heb en van twee cursussen van de Schrijversacademie) en manuscripten die binnenkomen via African Literary Agency, waarvoor ik scout en redacteur ben. Toch ook nog een boek uitgelezen: Penric and the Shaman van Lois McMaster Bujold (leuke fantasynovelle voor tussendoor, de serie is eindeloos, dus dat kan vaker). En nog bezig in The Last Gifts of the Universe van Riley August (leuke sciencefiction met fijne maatschappijkritiek) en Way Station van Clifford D. Simak (klassieke sciencefiction over een onsterfelijke man die een doorreisstation voor aliens op aarde beheert, leuk). Tenslotte ben ik begonnen in Chimaera van Alice Thompson (interessante sciencefiction met een literair tintje, heel aardig). Ik hoop deze week weer helemaal bij te zijn met al mijn leeswerk en ook weer meer tijd te hebben voor schrijven en vrij lezen.

 

19 november 2025

Ook deze week heb ik me vooral beziggehouden met het lezen van verhalen en fragmenten van studenten bij de Schrijversacademie en ArtEZ. Vandaag heb ik dat eindelijk allemaal ingehaald, maar nu komt de volgende ronde van de Schrijversacademie eraan: 6 en 13 december weer bijeenkomsten én de nieuwe cursus Fantasy schrijven is afgelopen vrijdag gestart bij de Schrijversvakschool Amsterdam, dus ik blijf voorlopig nog wel even bezig. Veel gave verhalen gelezen en fantastische werelden gebouwd zien worden, dus het is het absoluut waard!

Tussendoor heb ik ook nog wat herschreven aan een roman die ik een paar jaar had laten liggen. Fijn om mee bezig te zijn, hopelijk aankomende week meer tijd voor.

Deze week heb ik Way Station van Clifford D. Simak (klassieke SF met heel veel ideeën en filosofische gedachten, interessant) en Chimaera van Alice Thompson (goed geschreven, aardige SF maar met wat gaten erin) uitgelezen. Ik ben nog bezig in en The Last Gifts of the Universe van Riley August (leuke spaceopera, compleet met kat in ruimtepak) en Dit is fascisme van Rosan Smits (een verkillende analyse van de verrechtsing van de wereld volgens het draaiboek van het fascisme… alle trends en strategieën komen aan bod. Vrijwel alles wist ik al wel, maar zo op een rijtje is het nog akeliger) en als tegenwicht ben ik begonnen in Penric’s Fox van Lois McMaster Bujold (deel drie van de cozy fantasy novelleserie over tovenaar Penric en Desdemona, de demon in zijn hoofd. Kennelijk heb ik behoefte aan een gezellige, magische detective in fantasysetting, want veel sneller dan verwacht grijp ik elke keer naar een nieuw deeltje).

 

26 november 2026

Deze week vier boeken uitgelezen: The Last Gifts of the Universe van Riley August (fijne spaceopera, voelt nog wat onaf), Dit is fascisme van Rosan Smits (geen SF, maar wel erg belangrijk: lees dat boek!), Penric’s Fox van Lois McMaster Bujold (derde deel van de Penric & Desdemona-serie novelles, een leuke fantasydetective) en The Bruising of Qilwa (leuke fantasy in Perzische sferen, met medische magie en veel morele dilemma’s). En intussen ben ik begonnen in Cat’s Cradle van Kurt Vonnegut (een satirische SF-klassieker en ik vind ‘m tot nu toe geweldig. Minder heftig dan Slaughterhouse-Five, maar ook enorm grappig, duister, verrassend en vindingrijk. Ik ga meer Vonnegut lezen de aankomende tijd).

 

3 december 2025

Alle goden, alwéér woensdag?!

Ik heb één boek uitgelezen deze week: Cat’s Cradle van Kurt Vonnegut (satirische apocalyptische SF? Denk ik? Weird, duister en erg grappig) en begonnen in Dawn van Octavia Butler (eerste deel van haar Liliths Brood trilogie, postapocalyptische alien first encounter SF, heel goed, maar ook erg ongemakkelijk). Daarnaast erg veel manuscripten en drafts van korte verhalen gelezen, in verband met allerlei SFF-schrijfcursussen die ik geef en als scout van African Literary Agency. En veel geschreven: een oud manuscript herwerkt en van synopsis voorzien, we zullen zien waar dat toe leidt. En nog steeds loop ik achter de feiten aan door een coronabesmetting en allerlei andere perikelen… Hopelijk meer onder controle na de Kerstvakantie…

 

10 december 2025

Ik heb de afgelopen week twee boeken uitgelezen: Masquerade in Lodi van Lois McMaster Bujold (deel vier in de Penric & Desdemona-serie novelles, weer een fijn, cozy fantasyverhaal. Ik begin te vermoeden dat we Penric door zijn hele leven gaan volgen, want elk boek springt een aantal jaren, waardoor hij tegen boek 15 richting de pensioengerechtigde leeftijd zal zijn…) en The Variable Man van Philip K. Dick (de eerste novelle die hij ooit verkocht en dat is te merken: vlakke personages, simpel uitgewerkte wereld, vreemde keuzes qua perspectief, volgorde en motivaties, vrij oppervlakkig SF-verhaal, lang niet op het latere niveau van Dick). Verder lees ik nog Dawn van Octavia Butler (sterke alien-SF) en Titus Groan van Mervyn Peake (eerste deel van Gormenghast, tot mijn schaamte nog nooit gelezen. Geweldig, weird, gemeen en fantasy zonder magie of monsters, heel bijzonder).

 

17 december 2025

Ook deze week weer twee boeken uitgelezen: Titus Groan van Mervyn Peake (klassieke low fantasy (geen magie of wezens, wel fantastische sfeer) en ik vermoed dat het Ninth House uit Gideon the Ninth gebaseerd is op de samenleving in Gormenghast castle. Geweldige sfeer in elk geval) en Penric’s Mission van Lois McMaster Bujold (alweer het vijfde deeltje in de Penric and Desdemona serie. Ik las ergens dat Bujold deze reeks als haar pensioenactiviteit ziet: ze wil niet meer commercieel publiceren en geen verplichtingen hebben, maar ze vindt schrijven nog steeds leuk, dus schrijft ze elk jaar een nieuw deel. Mooi.). Daarnaast ben ik nog in Dawn van Octavia Butler bezig (bijna uit, sterke, schrijnende alien-SF) en High Times in the Low Parliament van Kelly Robson (grappige fantasy, Hugo Award finalist met een interessante wereld, waar volgens mij geen mannen in leven en waar kinderen geschonken worden door fairies. Benieuwd waar het heen gaat).

Dit jaar heb ik het plan opgevat om 100 boeken te lezen (geen echte reden, behalve dat ik me na het eerste kwartaal realiseerde dat ik al op 25 gelezen boeken zat en halverwege het jaar op 50, dus waarom niet? Leuk projectje). Ik zit nu op 93, met nog twee weken te gaan. Dus als ik mijn doel wil halen moet ik nu elke twee dagen een boek uitlezen… challenge accepted! Ik heb daarom een hele set Hugo Award genomineerde novelles opgezocht, zodat het nog enigszins te doen is (want ik heb ook nog meerdere schrijfprojecten en andere dingen op het programma). Op naar de 100!

 

24 december 2025

Aan het einde van een druk najaar en na een aantal zeer intensieve dagen vol trainingen en cursus geven, heb ik nu eindelijk vakantie en langzaam begin ik wat tot rust te komen. De afgelopen week heb ik vier boeken uitgelezen: Dawn van Octavia Butler (alien-SF met heel veel parallellen met en overdenkingen over slavernij, schurend, maar goed), High Times in the Low Parliament van Kelly Robson (hilarische fairy-fantasy), Het uur van de wolven van Giuliano da Empoli (geen genre, wel interessant: over de opkomst van AI en fascisme en hoe dat elkaar versterkt) en Even Though I Knew the End van C.L. Polk (noir-detective in de Prohibition tijd in Chicago met engelen en demonen, erg vermakelijk, veel leuke culturele referenties).

Inmiddels lees ik drie nieuwe boeken door elkaar: Adulthood Rites van Octavia Butler (deel twee van de Lilith’s Brood/ Xenogenesis serie, nog wat schrijnender, maar weer heel goed), The Passion van Jeanette Winterson (geen genre, wel interessant: over het leven in het gevolg van Napoleon, goed geschreven en bruut) en Ring Shout van P. Djèlí Clark (actiehorror in historische setting, toevallig ook in de Prohibition tijd, nu in het gesegregeerde Zuiden van de VS, compleet met Ku Klux Klan en nog akeliger monsters – die onze wereld in komen door op rassenhaat te teren. Een groepje vrouwelijke monsterjagers van kleur gaat de strijd aan, heftig, spannend en bruut). Als ik deze drie in de aankomende week uit weet te lezen, haal ik mijn challenge van honderd boeken in 2025. Dat moet goed komen, ook al heb ik ook een nieuw verhalenbundelproject te managen (en een verhaal te schrijven daarvoor) en een non-fictie boek over het schrijven actie in SFF te redigeren. Maar eerst even tot rust komen (met een boek).

 

31 december 2025

De laatste dag van het jaar en de laatste dag van mijn jaaruitdaging om honderd boeken te lezen.

Deze week heb ik twee boeken uitgelezen: Ring Shout van P. Djèlí Clark (geweldige actiehorror met antidiscriminatieboodschap) en Adulthood Rites van Octavia Butler (zeer sterke alien-SF die – ondanks dat ik eigenlijk geen van de personages, noch de mensen, noch de aliens sympathiek vind –de thema’s sterfelijkheid, uitsterven, keuzes maken tussen onaangename alternatieven en instemming (consent) krachtig uitgewerkt worden).

Tijdens de middag van de laatste dag van het jaar heb ik The Passion van Jeanette Winterson uitgelezen (historische roman over o.a. Napoleon, maar ook over een Venetiaanse jonge vrouw, geboren met webben tussen haar tenen waardoor ze op water kan lopen), waarmee ik mijn challenge gehaald heb 😊

Verder ben ik begonnen in Orlando van Virginia Woolf (klassieker met magisch realistische inslag, o.a. doordat de hoofdpersoon honderden jaren leeft én van mannelijk in vrouwelijk verandert, interessant tot nu toe) en Imago van Octavia Butler (het laatste deel van de trilogie, eerste hoofdstuk gelezen, het speelt tientallen jaren later en begint weer erg interessant).

Binnenkort plaats ik hier nog een artikel basis van mijn challenge: een jaaroverzicht met allerlei observaties over lezen, schrijven, genre en trends. Altijd leuk om te schrijven.