Lezen is goed voor je - 2e kwartaal 2026
Net als vorig kwartaal heb ik iets minder gelezen dan gepland, maar het waren alsnog 23 boeken.
Het zijn er dus wat minder dan 'normaal', vooral omdat het een erg drukke tijd was. Het samenstellen, schrijven voor en redigeren van Utopia, was daar een grote factor in, net als het geven van verschillende opleidingen SFF-schrijven en twee Fantasyevenementen. Inmiddels is Utopia af, de Crowdfunding is geslaagd en de presentatie afgesproken: op 12 december verschijnt mijn vijftiende boek, bij Uitgeverij Passage. En op 24 januari 2027 zijn we met een groot aantal deelnemende auteurs aanwezig op Writers Unlimited in Den Haag.
PolderSF?
Deze drie maanden heb ik twee boeken gelezen die je met wat goede wil onder de PolderSF zou kunnen scharen: Grondwerk van Tijl Nuyts, over een naakte molrat die een missie heeft in de ondergrond van Brussel. Vlaams, maar het valt toch redelijk in de omschrijving van PolderSF. Daarnaast: Holland in het jaar 2440 van Betje Wolff, een utopisch pamflet uit 1776, waarin de naamloze hoofdpersoon zo'n zevenhonderd jaar in de toekomst kijkt. In de 18e eeuw was er nog niet echt sprake van een typisch Nederlandse literaire set thema's, dus het is een soort proto-PolderSF. Vamba Sherif en ik hebben samen een verhaal geschreven dat in Utopia verschijnt, als 'antwoord' op dit pamflet, met terugverwijzingen naar 1776, beschouwingen op onze eigen tijd en speculaties over vierhonderd jaar in de toekomst. Heel benieuwd wat lezers daar van gaan vinden!
Favorieten
Dit kwartaal had ik geen vijf sterren boeken (ik ben echt nog wat kritischer geworden de afgelopen tijd, wellicht het gevolg van meer dan ooit lezen?), maar wel een aantal favorieten.
Allereerst het al genoemde Grondwerk en daarnaast Farthing van Jo Walton en The History of Bees van Maja Lunde, die ik 4 sterren gaf. Farthing past in mijn verzameling Wat als WO2 anders was gelopen? Een grimmige detective en commentaar op hoe fascisme om zich heen kan grijpen. The History of Bees is Climate Fiction verteld in drie tijdlijnen, waarvan er een in de toekomst speelt. Wat gebeurt er met onze wereld als bijen uitsterven? Het eerste hoofdstuk geeft al een hint: dan staan mensen in enorme ploegen planten te polineren... juist ja: dystopisch.
Buffalo Hunter Hunter van Stephen Graham Jones en de Tinfoil Dossier-serie (Agents of Dreamland, Black Helicopters en The Tindalos Asset) van Caitlín R. Kiernan krijgen een 4.25 en waren daarmee mijn echte favorieten. BHH is een vampierverhaal gesitueerd in het oude westen van de VS en het is echt gritty en goed geschreven horror, meer vervuld van afschuw dan angst en beven, geschreven door een lid van het Blackfootvolk. De drie Tinfoil boeken zijn een hallucinante variatie op de Chtulhu-mythos, versneden met complottheorieën en geheimagentenactie. Reken er niet op dat je antwoorden krijgt, maar het is echt gaaf en sterk geschreven.
Breek de week
In de rubriek ‘Breek de week’ van Ruscha Vis in de Science Fiction & Fantasy Boekenclub op Facebook vertel ik - net als vele anderen - elke woensdag over mijn leeservaringen van de week. Net als de vorige kwartalen deel ik onderaan dit artikel een gecureerde versie van die bijdragen.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen? Eens in de paar maanden stuur ik een nieuwsbrief uit:
Boekenlijsten
Ik bouw gestaag verder aan mijn leesprojecten:
- Speculatieve novelles en korte romans: ik hou van dit korte format tussen echte korte verhalen en dikke romans in. Meestal kun je in een beperkt aantal bladzijden toch een volledig uitgewerkte wereld ontdekken, in het gezelschap van interessante personages. Dit kwartaal heb ik weer een flink aantal boeken toegevoegd;
- Speculatieve klassiekers: natuurlijk heb ik in mijn jongere jaren al heel veel klassiekers gelezen (en ook boeken die toen nieuw waren en inmiddels klassiek zijn geworden), maar ik heb er ook heel veel gemist of overgeslagen. Ik probeer nu een inhaalslag te maken. Deze maanden een Harry Harrison, Stanislaw Lem en natuurlijk Holland in het jaar 2440 toegevoegd;
- Polder-SF: sinds enkele jaren is dit (door mij gecoinde) subgenre in opkomst: Nederlandstalige boeken met typisch Nederlandse literaire thema's, uitgewerkt met speculatieve elementen.
Weekverslagen
Voor de liefhebber, hieronder mijn verslag per week van wat ik gelezen heb gedurende de derde drie maanden van 2026. De verslagen van vorige kwartalen vind je op de Actueel pagina van deze website.
8 juli 2026
Deze week heb ik Grondwerk van Tijl Nuyts (PolderSF met een intelligente, telepathische naakte molrat in de hoofdrol, die de wereld probeert te redden, leuk en bijzonder, maar ook wat rommelig) en The Futurological Congress van Stanisław Lem (knotsgekke sciencefictionklassieker met allemaal verschillende toekomstvisioenen, waaronder een heel akelige, The Matrix-achtige, maar dan niet door virtual reality maar door hallucinogene drugs veroorzaakt) uitgelezen. Daarnaast ben ik bezig in De Hellepoort van Anthony Ryan (laatste deel van De zeven zwaarden-serie) en Eastern Standard Tribe van Cory Doctorow (weirde near future sciencefiction, leuke, vreemde schrijfstijl).
Daarnaast druk bezig met mijn nieuwe boek, Utopia, dat net aangekondigd is in de brochure van uitgeverij Passage: https://www.martijnlindeboom.nl/nieuw-boek-utopia-969/ Na de zomer volgt een crowdfundingsactie, het boek verschijnt in het najaar en wordt gepresenteerd tijdens festival Writers Unlimited in Den Haag in januari. Gaaf project met zo’n twintig positieve, hoopvolle toekomstverhalen.
15 juli 2026
Afgelopen week heb ik de superkorte, prachtig uitgegeven Super-Frog Saves Tokyo van Haruki Murakami (magisch realistisch verhaal over een wat fletse bankmedewerker die door een twee meter grote kikker gevraagd wordt te helpen met het redden van Tokio van een ondergrondse vijand. Weird en niet helemaal duidelijk wat het punt is, maar toch mooi) en De hellepoort van Anthony Ryan (deel 7 van de novellereeks De zeven zwaarden, epische fantasy in hoog tempo en – zoals blijkt uit het halen van het eind van de reeks – ergens wel verslavend, maar niet zo goed geschreven. Dat ligt vooral aan het volledig afstandelijk benoemen van emoties en het totaal niet uitwerken van heftige gebeurtenissen, waardoor je niet echt meeleeft met de personages. Er gaan er meerdere dood in dit deel, maar dat heeft totaal geen impact, terwijl de potentie er zeker wel inzit. Ik wilde zeker doorlezen, dus het werkt wel, maar vond het geen goede serie).
Daarnaast ben ik opgeschoten in Eastern Standard Tribe van Cory Doctorow (near future sciencefiction, waarbij steeds meer duidelijk wordt over de psyche van de hoofdpersoon) en ben ik begonnen in On a Red Station, Drifting van Aliette de Bodard (een van de centrale boeken van haar Xuya Universum, waar ik al meerdere andere verhalen in heb gelezen: interessante far-future high tech cultuur, gebaseerd op Vietnamese familiestructuren, interessant).
Inmiddels ben ik ook weer aan het schrijven en werk ik – naast Utopia – aan twee andere projecten (een themaboek en een podcastserie) en een near future thriller en dat voelt goed.
22 juli 2026
Deze week heb ik Eastern Standard Tribe van Cory Doctorow (best wel weirde near future SF, net als zijn Down and Out in the Magic Kingdom, vermakelijk), Holland in het jaar 2440 van Betje Wolff (utopisch pamflet uit 1777 door een vrouwelijke Nederlandse schrijver (al wordt er inmiddels toch weer getwijfeld of zij het geschreven heeft). De inhoud is voor ons niet erg toekomstig of utopisch, maar het is wel heel gaaf als klassiek document van een droom over de toekomst. Bij het onderwerp ‘Vrouwen’ opent ze met “De Vrouwen zyn boven allen lof.”) en On a Red Station, Drifting van Aliette de Bodard (roman in haar Xuya Universum, de strikte Dai Viet familieverhoudingen komen heel indringend naar voren, sterke speculatieve uitwerking) uitgelezen.
Daarnaast ben ik begonnen in The History of Bees van Maja Lunde (hilarisch dat iemand die Maja heet over bijen schrijft (sorry, not sorry). Een verhaal dat speelt in drie tijdsgewrichten, 1852, 2007 en 2098, met een steeds dystopischer inslag), Farthing van Jo Walton (thriller in alternatieve geschiedenis, spelend in 1949 in Engeland dat in 1940 vrede heeft gesloten met Hitler, en waar het Derde Rijk nog bestaat in Europa, weer een van mijn 'wat als WO2 anders was verlopen'-boekenverzameling) en The Physicians of Vilnoc van Lois McMaster Bujold (deel negen in de Penric & Desdemona cozy fantasy serie, als tegengif tegen de deprimerende andere input).
29 juli 2026
Vandaag heb ik The History of Bees van Maja Lunde (literaire dystopische roman met drie tijdlijnen, waarvan de derde eind deze eeuw speelt. Speculatief onderwerp is wat er gebeurt als de bijen verdwijnen, literair onderwerp: hoe gaan mensen om met het verlies van kinderen – op verschillende manieren. Antwoord: bijzonder matig. Meer dan het dystopische is hoe vooral de mannen omgaan met tegenslag en niet uitgekomen wensen erg beroerd… wat een eikels! Maar mooi geschreven en erg interessant, zeker de moeite waard) uitgelezen en van de week ben ik wat opgeschoten in Farthing van Jo Walton (moordmysterie in alternatieve geschiedenis Engeland) en The Physicians of Vilnoc van Lois McMaster Bujold (deel 9 van de cozy fantasyserie Penric & Desdemona).
5 augustus 2026
Deze week heb ik één boek uitgelezen: The Physicians of Vilnoc van Lois McMaster Bujold (een wat grimmiger aflevering in de cozy fantasyserie Penric & Desdemona, uitgegeven in 2020 en met een plaag als onderwerp. Sign of the times). Ik ben wat opgeschoten in Farthing van Jo Walton, maar verder vooral met de voorbereidingen voor het nieuwe Taekwon-Do-seizoen (in Noord Nederland begint dat alweer op 17 augustus) en de aanstaande crowdfunding voor en publicatie van de bundel Utopia (positieve toekomstverhalen van bijna twintig auteurs, met o.a. verhalen van auteurs die in deze groep wel bekend zijn: Sophia Drenth, Johan Klein Haneveld, Roderick Leeuwenhart, Marjan Brouwers en Tais Teng. Ook van mijzelf staat er een verhaal in). De crowdfunding gaat volgende week van start, het boek verschijnt tegen het einde van het jaar.
12 augustus 2026
Afgelopen week heb ik twee boeken uitgelezen: Escape From Incel Island! van Margaret Killjoy (vooral gekozen om de titel en de naam van de hoofdpersoon: Mankiller Jones… hilarische, gewelddadige actiethriller over een geheime missie op een eiland waar duizenden incels opgesloten leven, nadat ze daar jaren eerder naartoe gelokt zijn door de overheid) en Agents of Dreamland van Caitlín R. Kiernan (conspiracy theories gemengd met cosmic horror en spythriller in verschillende tijden en plekken. Goed geschreven, verwarrend en heftig). Inmiddels ben ik in deel twee van Tinfoil Dossier, zoals Kiernans trilogie heet, begonnen, met de toepasselijke titel Black Helicopters. Daarnaast op driekwart van Farthing van Jo Walton (mooie combi van detective en alternatieve geschiedenis, waarin de Britse standenmaatschappij van 1949 er flink van langs krijgt).
De crowdfundingsactie voor de bundel met positieve toekomstverhalen Utopia komt nu op gang, dus dat wordt een spannende tijd 🙂
19 augustus 2026
Ik heb drie boeken uitgelezen deze week: Farthing van Jo Walton (subtiele, maar erg sterke alternatieve geschiedenis in de stijl van een ouderwetse Britse detective, waar Groot Brittannië in 1949 – acht jaar nadat ze vrede sloten met Nazi-Duitsland – alsnog afglijdt naar het fascisme. Ik ga de vervolgen zeker lezen) en Black Helicopters & The Tindalos Asset van Caitlín R. Kiernan (boek 2 en 3 van de Tinfoil Dossier serie, chaotische, brute, verwarrende cosmic horror gemengd met spythriller en conspiracy theories. Ik kan niet claimen dat ik precies begrijp wat er allemaal gebeurt, maar het is heel goed geschreven, waardoor elk hoofdstuk – of je nou snapt waar het past in het verhaal of niet – direct aanspreek en tot leven komt. Ik denk niet dat iedereen de chaos kan waarderen, maar ik vind het geweldig. Deze boeken hakken erin en blijven hangen, erg van genoten). Inmiddels ben ik begonnen in The Gurkha and the Lord of Tuesday van Saad Z. Hossain (nog niet zeker van een subgenre… het begint met een Djinnkoning die na duizenden jaren opsluiting chagrijnig wakker wordt in een post scarcity nanotoekomst) en The End of the Ocean van Maja Lunde (Noorse Clifi, ik weet niet of het echt een vervolg is op The History of Bees, maar het staat te boek als deel 2 van de Climate Quartet. Deel 1 vond ik mooi).
26 augustus 2026
Ik heb The Gurkha and the Lord of Tuesday van Saad Z. Hossain (vermakelijke mix van postapocalyptische én postscarcity + mythische fantasy met djinns) uitgelezen deze week en ben een flink eind opgeschoten in The End of the Ocean van Maja Lunde (Noorse CliFi, deel 2 na The History of Bees… mooi boek, maar volgens mij houdt de schrijfster totaal niet van kinderen want in beide boeken zijn álle kinderen vreselijk irritant en dat vinden alle volwassenen in die boeken ook – niet alleen ik als lezer). Daarnaast was ik wat aan het rondkijken in onze boekenkasten (wat een dagtaak kan zijn) en mijn oog viel op het papieren boek The Sirens of Titan van Kurt Vonnegut (ik vond Slaughterhouse-Five echt een geweldig boek, Cat’s Cradle was ook erg goed en deze titel kwam in deze groep al een paar keer voorbij, dus ik ben begonnen en het was direct weer klassiek Vonnegut, heerlijk). Daarnaast zag ik online iemand raven over The Buffalo Hunter Hunter van Stephen Graham Jones (horror in Westernsetting, geschreven door een lid van het Blackfootvolk, heftig en onaangenaam – ik kan slecht tegen dierenmishandeling – maar supergoed geschreven), dus die lees ik in e-boekvorm. En vandaag was ik even in Groningen centrum en vond ik bij boekhandel Van der Velde Akerkhof een tweedehands Lagoon van Nnedi Okorafor (alien first contact in Lagos, Nigeria) en daar ben ik tijdens lunch bij Newscafe in begonnen: erg goed! Ik herken de setting, niet omdat ik er geweest ben, maar omdat een deel van The Fist of Memory van Wole Talabi (die ik geredigeerd heb, verschijnt binnenkort!) ook daar speelt en de beschrijvingen net zo beeldend zijn.
2 september 2026
Deze week geen boeken uitgelezen, maar wel goed opgeschoten in de vier boeken waarin ik bezig ben: The End of the Ocean van Maja Lunde (CliFi met twee verhaallijnen, één in 2019 en één in 2041, interessant), The Sirens of Titan van Kurt Vonnegut (op en top weirde Vonnegut, mooi), The Buffalo Hunter Hunter van Stephen Graham Jones (historische horror over vampiers in het oude westen van Noord-Amerika), en Lagoon van Nnedi Okorafor (alien first contact in Lagos, Nigeria. Interessante schrijfstijl die je niet heel vaak meer ziet: headhopping à la Dune). Daarnaast lees ik af en toe een verhaal uit de bundel Towering Yarns, samengesteld door Christian W. Smith, die ik tegenkwam toen ik op verhalen over space elevators (al heel lang een favoriete SF-trope van mij) zocht. Het is vrij obscuur en erg wisselend in kwaliteit, maar met bijdragen van grote auteurs, o.a. Arthur C. Clarke (een fragment uit zijn The Fountains of Paradise).
9 september 2026
Drie boeken uit deze week, waaronder twee tussendoortjes die toevallig op mijn pad kwamen: The End of the Ocean van Maja Lunde (al langer in bezig, mooi CliFi verhaal, dat goed afgerond wordt, maar ik vind de meeste personages in Lunde’s boeken tot nu toe erg onsympathiek. Niet op een grote, Darth Vader manier, maar in een kleine, egoïstische, achterbakse, menselijke manier. En dat is dan wel weer goed gedaan), The Life of Chuck van Stephen King (mooie ‘fix-up’ van de King of Horror: drie korte verhalen tot één geheel gesmeed, met vooral in het eerste (apocalyptisch) en derde (psychologische horror) deel een speculatief element. Wat kan King personages tot leven brengen zeg. Echt met recht een fenomeen. Deze novelle is ook verfilmd, best benieuwd naar) en The Engines of Reason van Adrian Tchaikovsky (deel twee van de Elder Race serie. Weer een zeer gedegen verhaal van deze superveelschrijver, niet zo geweldig als deel een, maar nog steeds heel solide). Daarnaast vorder ik in The Sirens of Titan van Kurt Vonnegut, The Buffalo Hunter Hunter van Stephen Graham Jones, Lagoon van Nnedi Okorafor en de bundel Towering Yarns. Verder ben ik begonnen in Gwendy's Button Box van Stephen King en Richard Chizmar, om nog even in de King-vibe te blijven. Ook hier weet de King in een paar zinnen alle personages neer te zetten als volledig levende figuren, ondanks de vrij aparte premisse. Ik herinner me nog goed dat ik Salem’s Lot van King in mijn jeugd las en dat niet de vampiers en de akeligheid me bijbleef maar de ontzettend gevarieerde personages, hoe kort ze ook in beeld kwamen (vaak omdat ze vrij snel na hun introductie op gruwelijke wijze omgebracht werden). Vooral de Vietnamveteraan staat me nog goed bij.
16 september 2026
Deze week heb ik Gwendy's Button Box van Stephen King en Richard Chizmar (sympathieke horror-light met veel herkenbare King-thema’s) en The Ethical Engineer van Harry Harrison (deel 2 van de klassieke Deathworld serie, vergelijkbaar met de Tchai-boeken van Jack Vance, vermakelijke vintage-SF van net-boven-pulp niveau) uitgelezen. The Sirens of Titan van Kurt Vonnegut en de bundel Towering Yarns zijn een beetje blijven liggen, maar ik ben wel opgeschoten in The Buffalo Hunter Hunter van Stephen Graham Jones (geweldig geschreven westernhorror) en Lagoon van Nnedi Okorafor (coole alien first contact in Lagos Nigeria, aanrader).
Ondertussen ben ik druk bezig met de administratie van de Harland Prijs (de inzendingen stromen echt binnen!), de voorbereidingen voor HSF Con (10/11 oktober) en De Middag van de Speculatieve Fictie (25 oktober), de crowdfunding voor onze nieuwe bundel met positieve toekomstverhalen Utopia, de publicatie van The Fist of Memory van Wole Talabi in oktober en twee schrijfcursussen die volgende week starten… Druk najaar!
23 september 2026
Towering Yarns, de verhalenbundel over ruimteliften (SF-onderwerp waar ik al heel lang van hou), was aardig maar niet erg goed. The Buffalo Hunter Hunter van Stephen Graham Jones daarentegen was dat wel: historische horror met een fraaie, vernieuwende blik op vampiers. Geweldig geschreven en mooie structuur (dubbele raamvertelling: in 2013, 1912 en 1870, waarbij de echt gebeurde Marias Massacre de motiverende gebeurtenis is voor het hele boek). Geschreven door een Blackfoot/ Niitsítapi, dus een nakomeling van de overlevenden van die slachtpartij. Erg sterk boek.
The Sirens of Titan van Kurt Vonnegut is weer even blijven liggen door mijn eindsprint in The Buffalo Hunter Hunter (briljante titel ook), maar Lagoon van Nnedi Okorafor (alien contact in Lagos, Nigeria) heb ik bijna uit, ook erg gaaf. Daarnaast ben ik begonnen in Overgrowth van Mira Grant (nog een alien first contactverhaal) en The Four Profound Weaves van R.B. Lemberg (interessante premisse en wereld, met magie die geweven wordt op een daadwerkelijk weefgetouw en die mensen kan veranderen – onder andere van geslacht, wat bij beide hoofdpersonen is gebeurd).
Intussen loopt de Harland Prijs heel goed, de inzendingen zijn boven verwachting. De deadline is over 18 dagen, dus schrijf, polijst en stuur in!
De Crowdfunding voor de bundel met positieve toekomstverhalen – Utopia – loopt goed. We zitten nu op 59%, met nog ruim een maand te gaan. Behoefte aan hoopvolle SF-verhalen? Draag bij en ontvang het boek tijdens de boekpresentatie in november!
30 september 2026
Deze week maar één boek uitgelezen: The Four Profound Weaves van R.B. Lemberg (fantasy in een wereld waar je met magisch geweven tapijten de realiteit en zelfs je geslacht kunt veranderen. De hoofdpersonen zijn twee oude trans personen, de één in haar jeugd van man naar vrouw getransformeerd, de ander recent van vrouw naar man. Prachtige wereld en interessante magie, van genoten. En er zijn meer delen). Daarnaast heb ik Lagoon van Nnedi Okorafor (alien contact in Lagos, Nigeria) nog steeds bijna uit, ook erg gaaf en Overgrowth van Mira Grant (intelligente planten komen de wereld overnemen, met een van die planten – getransformeerd tot mens – in de hoofdrol) en ik ga beginnen in Exit Party van Emily St. John Mandel (benieuwd naar, ik vond Station Eleven en Sea of Tranquility echt prachtig).
Verder goed aan het opschieten met de realisatie van Utopia, mijn bundel met positieve toekomstverhalen en de bijbehorende crowdfunding en druk met de administratie van de Harland Prijs 2026. Met nog bijna twee weken tot de deadline hebben we al 85 inzendingen, dus dat loopt uitstekend.
In het derde kwartaal van 2026 las ik 23 boeken en in totaal 71 boeken dit jaar. Als ik de 100 nog wil halen, moet ik aanpoten dit najaar!
